ÖNEMLİ BİLGİLER
Uzm.Dr.Zermine BÜYÜKKEÇECİ'den çocuklara özel...
ANNE SAĞLIK
REHBERİ
Her konuda kılavuzunuz...
ÇOCUKLARA AKTİVİTELER
Oyun grubu, dans, spor vb...
ANNE-BABALARA ÖZEL
Faaliyetler, kurslar vb...
ÇOCUKLA YAŞAM
Yeni aileler için önemli kolaylık önerilerimiz...
CAFE & EĞLENCE MERKEZLERİ
Çocuklarınızla birlikte eğlenin...
EĞİTİM KURUMLARI
Bilgiler ve notlar...
BEBEK & ÇOCUK SAĞLIK REHBERİ


   HAMİLELİK DÖNEMİ

   BEBEĞİM GELİYOR

   BEBEKLERİN DÜNYASI

   ÇOCUK VE TUVALET

   ÇOCUK VE BESLENME

   ÇOCUK VE AİLE

   ÇOCUK VE CİNSELLİK

   ÇOCUK VE SPOR

   ÇOCUK VE UYKU

   ÇOCUKÇA KÜLTÜR

   ÇOCUK VE OYUN

   EĞİTİCİ OYUNCAK

   ÇOCUKLA YAŞAM

   ÇOCUK RUH SAĞLIĞI

   ÇOCUĞUMA ÖZEL

   ÇOCUK HAKLARI

Prof. Dr. Yankı Yazgan

Çocuğunuz sizden ne bekliyor? , Hiperaktif çocuk okulda , Bebeklikten çocukluğa gibi başucu kaynaklarının yazarı Prof.Dr.Yankı Yazgan'la "dikkat eksikliği" üzerine bir röportaj yaptık:

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu nedir?

Çocukların neredeyse beşte biri, tabiatlarının bir sonucu olarak, dur denince durmakta zorlanır, kendi kontrol becerileri yaşıtlarına göre daha yavaş gelişmektedir. Bu durumda, klasik yetiştirme yöntemleri pek yeterli olmaz.Tutarlı ve düzenli bir hayat ihtiyacını yoğun biçimde duyarlar.Yaşıtlarına göre daha kolay çatışmaya girebilirler. Daha gözükaradırlar.Daha sık düşüp bir yerlerini incitebilirler;ortalamadan daha fazla ilgiye ihtiyaçları olabilir.Çabuk sıkılır, bir şeyi çok ister, ama elde ettiği anda o şeyin anlamı kaybolur.Yerini hemen yeni bir tutku alabilir.Yuvada ya da oyun parkında diğer çocuklarla uyum göstermekte zorlanabilirler.Kendi isteklerinin olması için zorlayabilirler veya oyun kurallarını öğrenmekte, uygulamakta zorlanabilirler.Düzenli, disiplinli, kuralların net ve açık olduğu, istikrarlı uygulandığı ortamlarda zorlayıcı davranışlarında belirgin azalma gözlenir.Bu özellikleri birçok çocukta ve onların annelerinde ya da babalarında görebiliriz.Bu duruma dikkat eksikliği - hiperaktivite bozukluğu denmeli midir?
Küçük çocuklara özgü bir çok özelliği (en başta kendini kontrol becerilerinin yeterince gelişmemiş olması) bu problemin belirtileri arasında tanımlıyoruz.Yani, normalde görülebilen davranış kusurlarının, pek çoğunun aynı zamanda ve aynı kişide bir araya gelmesi,bir araya gelmekle kalmayıp, duygusal, zihinsel ve toplumsal gelişimi engellemesi gerekir ki aşırı hareketliliği bir bozukluk olarak tanımlayıp, bir tedavi programına alalım.
Özetle,her kımıldayan çocuk "hiperaktif"tanısı almayabilir.Aşırı hareketli, gözükara, maymun iştahlı gibi özelliklerle tanımlanan tabiata sahip çocukların bir bölümü (çok hareketli olan beşte birin, yaklaşık dörtte biri; toplamın yüzde beşi), "hiperaktivite"(dikkat dağınıklığı/aşırı hareketlilik/kendini tutamama) tanısıyla teşhis edilip,tedavi edilebiliyor.Beş yaşından küçük çocuklarda bu tanı normal gelişimsel farklılıklardan daha zor ayırt edilebildiği için, dikkatle konmalıdır.

En kolay dağılan şey dikkat.Bu konuda neler söylemek istersiniz?

Dikkatinizin değişikliğe uğraması, hep aynı kalmaması, dikkatin görevi icabıdır.Hepimizin bir vesileyle dağılıp toparlanabilen bir dikkati vardır.
"Dikkati dağınık" yada "hiperaktif" deyiminin kafa karıştırıcılığı, bu tanımların gerekli gereksiz kullanımına pek kafayı takmayıp,dikkatin kendisinin ne olduğunu anladığınızda kaybolacaktır.Değişen düzeylerde dikkat yoğunluğu vardır.Kişiden kişiye değişebildiği gibi, aynı kişi için zamandan zamana, mekandan mekana, dikkat edilen şeye göre değişebilir.Çocukların yaklaşık yüzde 5'i (büyüklerin de yüzde 1,5'u) için bu değişkenlik o kadar yoğun ve fazladır ki ölçü kaçar.Değişkenlik, hayata ayak uydurmayı, duygusal gelişimi ve öğrenmeyi engelleyici olabilir.Özellikle okul çağında, çocuğun öğrenmesini ve toplumsal uyumunu zorlaştıran problemlere sık rastlıyoruz.Pek çok çocuğun yaşayabileceği zorlukları, bir kesim çocuk sürekli ve gelişmesini engelleyici şekilde yaşar.

Dikkat problemi yaşayan okul çağındaki bir çocuğun öğrenmesini ve uyumunu zorlaştıran problemler nelerdir?

Çocuk, ilgisini çekmeyen ya da onu zorlayan şeylere uzun sürelerle dikkatini vermekte zorlanır. İlgisini çeken bir şeyden dikkatini alamaz.Ama ilgisini çeken durumlar, her zaman onun en yararına şeyler olmayabilir. Bu eğilimi hemen hiç dizginleyemediği için toplumsal uyumu bozulabilir.Kendinden isteneni ya da bekleneni yapmaktan kaçınabilir. Bu durumun, çocuğun hayatında, evde, okulda, sporda, sosyal faaliyetlerinde ve arkadaşlık ilişkilerinde zorluklar çıkartması beklenir.
Çevreden alacağı olumsuz tepkiler yüzünden, "olumsuz" imajını giderek benimseyebilir. Çocuğun kendinden memnuniyetsizliği, ilk başlarda dışa karşı güçlü görünmeyi hedefleyen ve otorite konumundakiler tarafından kabul edilemez.
Giderek kendine güvensiz, mutsuzluğu örtülemez ve reddedilemez hale gelebilir.Çocuktaki ruh durumu, öfke ve bezginlik ile kendisini gösterir.
Bütün bu mevcut sorunlar genellikle çok küçük yaşlardan itibaren mevcut olmakla birlikte,fark edilmeleri okul çağına rastlar.Çocuk artık problem çocuktur.

Ebeveynlere çocuklarının dikkat ve konsantrasyon becerilerini nasıl takip etmelerini önerirsiniz?

Aynı anda birden çok şeyle ilgilenebilmek.Özellikle oyun ortamı birden çok kişiyle ilişki sürdürmeyi gerektirebilir.Aynı anda birden çok şeye dikkat edebilmek, hem kendinizin ne yaptığını, hemde diğer arkadaşınızın yaptıklarını izlemek,bu arada belkide, öğretmenin yada başka bir yetişkinin talimatlarını uygulamaya çalışmak, oldukça zorlayıcı bir aktivitedir.Zorlayıcı her aktivite dikkat işlevinin tam kullanımını gerektirir.
Sürdürebilmek.Kendi kendine oyun anında bile çocukların bir oyunla meşgul olma süresi 5-10 dakikayı pek aşmaz.Sürdürmekte zorlandığı durumlarda çocuk sıkılır.Dikkatin dağılmasının sonucunda faaliyete yönelik ilgi kaybolmaya yüz tutar.Sıkıntı başlar.Herhangi bir şekilde faaliyetin başından kalkması mümkün olmazsa, huysuzluk başlar.
Bir faaliyetten öbürüne geçmek.Dikkatin esnekliği bir faaliyete başlayıp, ona ara verip, diğerine geçebilmeyi, sonra yarım bırakılan faaliyete devam edebilmeyi mümkün kılar.Bu bazen yemekte bir parça et yiyip, sonra salatadan bir çatal alıp, üstüne bir yudum su içtikten sonra tekrar et yemeye dönmeye benzer.Dikkati yeterince gelişmemiş bir çocuk, bir kaç çeşit yemeği eş zamanlı yada sıralı yemekte zorlanır.Sadece birisini yemekte, diğerine dokunmamakta, yemekleri karıştırmamakta ısrarcı olabilir.Oyun anında da birkaç oyunu paralel yürütmek çocuklar için oldukça zor olabilir.Dikkatini zorlamamak için, tek bir oyunu sonuna kadar sürdürmeye teşvik etmek düşünülebilir.
Başlamak ve bitirmek.İkiside yoğun bir odaklanmayı gerektirir.İhtiyaç duyulan durumlarda (açlık ve tokluk) gibi başlamak ve bitirmekte bir zorluk çekmeyiz.Oyun sırasında, bir oyunla ilgilenmeye başlamamızı sağlayan ise, keyif ve meraktır.Bitirmeye de, merakın kaybolması sebep olur.Küçük çocukların merakları kaybolsa da pek keyif almasalar da, bir oyunla ilgilenmeye devam edebilmeleri için yoğun dikkat harcamaları gerekebilir.Bu her zaman pek kolay olmaz.Küçüklerin dikkat işlevlerinin gelişme yolunda olduğunu, henüz mükemmeliyetten uzak olduğunu düşündüğümüzde, öğrenmeye ve oyuna yönelik dikkat için en önemli güdüleyici olan merektan yararlanabiliriz.Merak uyandırıcı her türlü faaliyet küçüklerin dikkatini büyük ölçüde ideale yaklaştırır.Yine de, istenen düzey gerçekleşmiyorsa, çocuğunuzun, dil becerileri ya da toplumsal uyumu olumsuz etkileniyorsa, bir bilenden görüs almanız uygun olur...

Son olarak ebeveynlere çocuklarıyla nasıl konuşmalarını öneriyorsunuz?

Çocuğunuza ne demek istediğinizi ya da neyi kastettiğinizi iyi anlatın.Çocuğun anladığı bir dilde, anlayacağı bir şekilde anlatılması lazım.Çünkü biz anlatıyoruz ama karşımızdaki anlamıyorsa, yani söylediğiniz söz anlaşılmıyorsa hiçbir önemi yoktur.Bu iletişimin temel kuralıdır.Ben söylüyorum ama karşımdaki anlamıyor...
Ben bir mesaj attım ama siz, "almadım"diyorsanız o mesaj ulaşmamıştır yerine.Dolayısıyla ben siz o mesajı almışsınız gibi davranamam.Elektronik posta yoluyla haberleşirken bile teyid mesajı alıyoruz.Hele çocuklar için "benim söylediğimden ne anladın" sorusunun cevabını almak çok daha önemlidir.Bir kaç kere de denedikden sonra zaten çocuğunuzun neyi ne kadar anlayacağını bilirsiniz.Anlıyormuş gibi gözükmesi bizi aldatmamalı.Çocuklar elbette ki bir çok şeyi anlayabilirler.Bu, şuna benziyor:Diyelim, ingilizce biliyoruz.Biri karşımızda ingilizce bir şeyler söyleyince, "bir şeyler" anlarız.Ama "gerçekden anlamak"çok farklı bir şey.O yüzden gerçekden anlamamız gereken bir durumda bir tercüman tutmak, çok önemli bir doküman varsa, hukuki bir konu varsa ya da sağlıkla ilgili bir konu varsa onu çevirmene çevirtmek en iyisi olur.Anne babaların çocuklarıyla alışverişleri sırasında bir tür tercümana ihtiyaçları olabilir.Bazen, bu bir aile büyüğü olabilir.Bazen, ana-babalar, çocuklarıyla olan iletişimlerinde birbirlerine tercüman rolü oynayabilirler.Çocuk psikiyatrları ve psikologları olarak biz de bazen tercüman rolünü oynuyoruz.Yaptığımız ondan ibaret kalabilir ve etkili de olabilir."Ha tamam, bunu demek istemiş"diyor ondan sonra taraflar.Ya da ebeveynlerin çocuğunu gerçekden anlamasını sağlayıcı bir takım uygulamalar daha yapıyoruz.

Hayatımızı kolaylaştıran kitaplarınızdan yenilerini bekliyoruz:) , Çocuklar Oyunda okuyucuları adına değerli sohbetiniz için çok teşekkür ederiz...

www.yankiyazgan.com

Kalsiyum ve D Vitamini
Uzm.Dr Zermine Büyükkeçeçi'nin { Yazısı İçin Tıklayınız }
Ebru Karaduman çocuklarda cimnastiki anlatıyor...
Seren Tüfekçioğlu ile Doğum Fotoğrafçılığı Üzerine...
Barbaros Çeliköz'le "Çocuklarda Yüzme'nin Faydaları"
Yankı Yazgan'a "Çocuklarda Dikkat Eksikliği"ni sorduk...
E-Mail grubumuza üye olun, en son gelişme ve yeniliklerden en önce siz haberdar olun, Aşağıdaki kutuya
E-Mailinizi eklemeniz yeterli!

{ Üye Ol }




   Biz Kimiz ?   |   Siteyi Ana Sayfanız Yapın   |   Sitemizi Tavsiye Et         Basında Biz   |   Reklam Verme Koşulları   |   İletişim