ÖNEMLİ BİLGİLER
Uzm.Dr.Zermine BÜYÜKKEÇECİ'den çocuklara özel...
ANNE SAĞLIK
REHBERİ
Her konuda kılavuzunuz...
ÇOCUKLARA AKTİVİTELER
Oyun grubu, dans, spor vb...
ANNE-BABALARA ÖZEL
Faaliyetler, kurslar vb...
ÇOCUKLA YAŞAM
Yeni aileler için önemli kolaylık önerilerimiz...
CAFE & EĞLENCE MERKEZLERİ
Çocuklarınızla birlikte eğlenin...
EĞİTİM KURUMLARI
Bilgiler ve notlar...
BEBEK & ÇOCUK SAĞLIK REHBERİ


   HAMİLELİK DÖNEMİ

   BEBEĞİM GELİYOR

   BEBEKLERİN DÜNYASI

   ÇOCUK VE TUVALET

   ÇOCUK VE BESLENME

   ÇOCUK VE AİLE

   ÇOCUK VE CİNSELLİK

   ÇOCUK VE SPOR

   ÇOCUK VE UYKU

   ÇOCUKÇA KÜLTÜR

   ÇOCUK VE OYUN

   EĞİTİCİ OYUNCAK

   ÇOCUKLA YAŞAM

   ÇOCUK RUH SAĞLIĞI

   ÇOCUĞUMA ÖZEL

   ÇOCUK HAKLARI

Uyumak İstemiyorum

Çoğu sinirli ebeveynlerin yaptığı gibi çocuk "ite kaka" yatağına gönderilirse, çocuk için doğal uyku ihtiyacı bütün önemini kaybeder. Bu durumu göz ardı edebilmek olarak algılar ve zorla ilgi çekmek ihtiyacı hisseder. Çocuk elbette "Birkaç kere kalkarsam annemden ve babamdan istediğim ilgiyi görürüm." diye sonuç odaklı düşünmez. Bu davranış ebeveynlerin gösterdiği ilgi aracılığıyla "öğrenilir" ve otomatik olarak ortaya çıkar. Çocuk uyumak istemediğinde", hiç zorluk çıkarmadan hemen yatağa gittiği zamandan daha çok ilgi görür. Ayrıca, televizyondaki programdan bir şey yakalamak ya da daha uzun oyun oynayabilmek bu davranışı pekiştirici bir rol oynayabilir.

Peki nasıl davranmalısınız? Öncellikle çocuk, davranışını gerçekten değiştirmeyi istemek üzere motive edilmelidir. Çocuğa gerekli davranış değişikliğinin nedenini açıklamak istenirse, bu hiçbir zaman, çocuk arzu edilmeyen davranışı sergilediği sırada yapılmamalıdır. Çocukla konuşmak da, arzu edilmeyen davranış üzerinde pekiştirici bir etki yapabileceğinden, açıklamalar yalnızca böyle bir durum görülmeden önce veya sonra yapılmalıdır.

Arzu edilen davranış çocuk için en az şimdiye kadar elde ettiği ilgi ve ilginin merkezinde olma duygusu gibi pekiştiriciler kadar ya da daha çekici kılınmalıdır. Söz konusu teşvik unsurları doğru şekilde kullanılmalıdır. Arzu edilmeyen davranışa ise hiç tepki verilmemelidir.

Pratikteki uygulama şöyle olabilir: "Biz uyanıkken senin hemen yatacak olmanın senin için eğlenceli olmadığını bilmiyorum. Yan odada televizyon açıkken yatakta kalmak kolay olmasa gerek. (İstenmeyen davranış görülmeden önce yapılacak konuşma. Motivasyonun ilk adımı: Anlayış gösterme ve çocukla özdeşleşme.) "Uykunu aldığın zaman sabahları benimle öyle tatlı konuşuyorsun ki; bu çok hoşuma gidiyor. Yorgun olduğundaysa kahvaltıda güzelce sohbet edemiyoruz." (İstenen davranış değişikliğinin nedeninin açıklanması.)

"Sana geceleri uyumak istemeyen Andreas'ın öyküsünü okudum. Seninle benzer bir yastık süprizi" oyunu oynamak istiyorum. Ne dersin? Eminim bu oyun ikimiz için de keyifli olacak." (Motivasyonun ikinci adımı: Yetişkinin ilgisi ve birlikteliğin vurgulanması. Çocuk istenilen davranış şeklinde yönlendirilir.)

Biliyorsun büyün oyunların kuralları vardır. Bizim kurallarımız neler olabilir? Hadi, ikimiz de uymaya söz vereceğimiz kurallar düşünelim." (Davranış değişikliğinin şekli şemali için talimat yerine geçen kurallar.)

"Oynamadan yatağına gidersen, sana bir iyi geceler öpücüğü vermekle kalmayacağım, birkaç dakika yanında da oturacağım. (Yeni pekiştirici unsurların oluşturulması.)

"Ancak, tekrar kalkarsan görünmez adammışsın gibi yapacağım." ( Önceki pekiştirici unsurların kaldırılması)

"Uslu uslu yatakta kalırsan, ki ben böyle yapacağına eminim, sonra tekrar odana gelip başını okşayacağım ve sana bir öpücük daha vereceğim. Ertesi sabah seni uyandırdığımda yastığının altında bir 'yastık süprizi' bulacaksın. Bu öyküdeki gibi bir bilye veya bir resim, bir çıkartma ya da dilediğin herhangi küçük bir şey olabilir."

Önemli olan, yeni davranışı çocuk için yeterince cazip kırmak ve "oyunun kurallarını" kararlı bir şekilde uygulamaktır. 'Yastık süprizi' şeklindeki maddi pekiştireç ikinci planda olmalıdır. Dikkat edilmesi gereken, çocuk arzu edilen davranışı sergiler sergilemez derhal ilgi göstermektir. Yeni öğrendiği davranış çocuğa zor gelmediği andan itibaren, maddi pekiştiricilerden yavaşça ve düzensiz aralıklarla vazgeçilmelidir.

Ancak, çocuğun uyumak istememesinin neden korkuysa bu program henüz uygulanmamalıdır. Önce korkunun kökenleri ele alınmalıdır. Çocuğunuzun korkusunu ciddiye alın, onu zorla ikna etmeye çalışmayın. Onunla korkularını yenmesine ve kendini güvende hissetmesine yardımcı olabilecek çeşitli olasılıklar hakkında konuşun.

Gerlinde Ortner

Kalsiyum ve D Vitamini
Uzm.Dr Zermine Büyükkeçeçi'nin { Yazısı İçin Tıklayınız }
Ebru Karaduman çocuklarda cimnastiki anlatıyor...
Seren Tüfekçioğlu ile Doğum Fotoğrafçılığı Üzerine...
Barbaros Çeliköz'le "Çocuklarda Yüzme'nin Faydaları"
Yankı Yazgan'a "Çocuklarda Dikkat Eksikliği"ni sorduk...
E-Mail grubumuza üye olun, en son gelişme ve yeniliklerden en önce siz haberdar olun, Aşağıdaki kutuya
E-Mailinizi eklemeniz yeterli!

{ Üye Ol }




   Biz Kimiz ?   |   Siteyi Ana Sayfanız Yapın   |   Sitemizi Tavsiye Et         Basında Biz   |   Reklam Verme Koşulları   |   İletişim