ÖNEMLİ BİLGİLER
Uzm.Dr.Zermine BÜYÜKKEÇECİ'den çocuklara özel...
ANNE SAĞLIK
REHBERİ
Her konuda kılavuzunuz...
ÇOCUKLARA AKTİVİTELER
Oyun grubu, dans, spor vb...
ANNE-BABALARA ÖZEL
Faaliyetler, kurslar vb...
ÇOCUKLA YAŞAM
Yeni aileler için önemli kolaylık önerilerimiz...
CAFE & EĞLENCE MERKEZLERİ
Çocuklarınızla birlikte eğlenin...
EĞİTİM KURUMLARI
Bilgiler ve notlar...
BEBEK & ÇOCUK SAĞLIK REHBERİ


   HAMİLELİK DÖNEMİ

   BEBEĞİM GELİYOR

   BEBEKLERİN DÜNYASI

   ÇOCUK VE TUVALET

   ÇOCUK VE BESLENME

   ÇOCUK VE AİLE

   ÇOCUK VE CİNSELLİK

   ÇOCUK VE SPOR

   ÇOCUK VE UYKU

   ÇOCUKÇA KÜLTÜR

   ÇOCUK VE OYUN

   EĞİTİCİ OYUNCAK

   ÇOCUKLA YAŞAM

   ÇOCUK RUH SAĞLIĞI

   ÇOCUĞUMA ÖZEL

   ÇOCUK HAKLARI

Bilişsel Gelişim


Çocuk çevresini inceleyen aktif bir araştırmacı konumundadır. Bebek doğuştan getirdiği refleks davranış tepkilerinde bulunur ve bu refleks içerikli davranışlar yaşam sayesinde zenginleşir. Çocuğun yaşantı deneyimleri, zihninde birer şema olarak yerleşir. Daha çocuk bu şemaları kullanarak özümleme yapar. Örneğin portakal görünce top olarak algılayıp oynaması, çocuğun daha önce geliştirdiği şemalar sayesinde ürettiği davranışlardır. Özümsemeden bir sonraki aşama uyum aşamasıdır. Uyum mekanizması sayesinde çocuk daha önce geliştirmiş olduğu şemaları değiştirir ve uyarlama yapar. Örneğin portakalı top olarak algılayıp itmesi durumunda rengi, ağırlığı, zıplamayışı gibi özellikleri gözlemlemesi, çocuğun var olan şemaları değiştirip yeni bir uyarlama yapmasına neden olur.

Bilişsel gelişim denince akla gelen ilk isim kuşkusuz Bilişsel Gelişim Kuramı'nı geliştiren Jean Pıaget'tir. Piaget, bilişsel gelişimi dört ayrı aşamada ele almıştır. Bunlar duyusal motor dönemi, işlem öncesi dönem, somut işlemsel dönem ve soyut işlemsel dönemdir. Bu bültende size okulöncesi dönemi kapsayan işlem öncesi dönemi yazacağım.

İşlem Öncesi Dönem

İşlem öncesi dönem okul öncesi dönemini yani iki ile yedi yaş dönemini kapsar. İşlem öncesi dönemde kavramsal ve sezgisel olmak iki dönem vardır. Kavramsal dönem işlem öncesi dönemin ilk aşamasıdır. Kavramsal dönemde sembolik işlemler zenginleşir ve temsili beceriler kullanılmaya başlanır. Dil, bu kavramları temsil eden sembolik bir fonksiyon olduğundan çocuk, ana dilini işlem öncesi dönemin başlaması ile öğrenir. Zamanla çocuk, sözcük kullanmaya, sembol ile bu sembollerin temsil ettiği nesne arasında ilişki kurmaya başlar ve böylece önüne açılan yeni dünyayı keşfetmeye başlar.

Bu dönemde çocuk problem çözebilir ve sembolik oyunlar oynar. Örneğin bir kalemi mikrofon, bir lego parçasını telefon olarak kullanır ya da kendisi anne olup bebeğini besleyebilir. Sembolik oyunlar çocuğun bilişsel gelişiminde etkili olduğu kadar soysal ve duygusal gelişiminde de etkilidir.

İşlem öncesi çocuklar nesneleri yalnızca bir özellikleri açısından sınıflandırabilirler. Örneğin, renklerine veya biçimlerine göre sınıflandırma yapabilirler.

Benmerkezcilik, bu dönemdeki görünen diğer bir özelliktir. Bu dönemde çocuklar kendi görüşlerinin tek görüş olabileceğini düşünürler. Çocuk kendini, dünyanın merkezinde görür. Kendi bildiği şeylerin herkes tarafından bilindiğini düşünen çocuklar bu dönemde telefonla konuştuğu kişiye “Bak elimde ne var?” gibi sorular yöneltebilir. Bu bakış açısı yetersizliğinden dolayı telefonla konuştuğu bireyin kendi elindekini gördüğünü düşünür. Aynı şekilde sütü seven bir çocuğun herkesin sütü sevdiğini düşünmesi de buna örnek olarak verilebilir. Başkasının bakış açısından olayları değerlendiremeyen bu yaş grubu çocuklarında engelli bir çocukla dalga geçme, hayvanlara zarar verme gibi davranışlar gözlemlenebilir.

Bu dönem çocuklarında korunum ilkesi kazanılmamıştır. Çocuklar görüntü değişse de gerçeğin aynı kalacağını anlayamazlar. Bu dönemdeki çocukların gözleri önünde ikisi aynı uzunlukta ve genişlikte olan iki bardağa su doldurulmuş ve çocuklar iki bardaktaki suyun eşit olduğunu kabul etmişlerdir. Sonra bir çocuktan bardaklardan birindeki suyu daha ince ve uzun bir bardağa boşaltılması istenmiş ve su bardağının aynı olup olmadığı sorulmuştur. Su düzeyi daha yüksekte oluğu için çocuk uzun bardaktaki suyun daha fazla olduğunuz söylemiştir. Yani çocuklar bu dönemde henüz görünümün etkisi altındadır. Tersine çevrilemezlik özelliğinden dolayı da çocuk suyun ilk bardağa tekrar geri konulduğunda aynı miktarda olduğunu düşünemez.

Bu dönemin diğer bir özelliği de odaklaşmadır. İşlem öncesi dönemdeki çocuk dikkatini genellikle bir görevin yalnızca bir yönü üzerinde odaklaştırır ve belirli bir zamanda birden fazla yönle uğraşamaz. Sıvı miktarının korunumu deneyinde de çocuk sadece suyun yüksekliğine odaklanmıştır.

Canlılık atfetme (animizim) bu dönem çocuklarında görülen diğer bir özelliktir. Dört ile altı yaş arasındaki çocuklar her şeyin canlı odluğunu düşünürken altı yedi yaşlarında çocuklar sadece hareket eden şeylerin canlı olabileceğini düşünür.

İşlem öncesi dönemin ikinci bölümü olan sezgisel dönem ise dört buçuk yedi yaşları arasında gerçekleşir. Bu dönem somut düşünmeye doğru bir geçiş aşamasıdır. Bu aşamada çocuklar somut olarak belirli düşünme becerileri geliştirmelerine rağmen akıl yürütmede tek boyutta değerlendirme yapabilirler. Bu dönemde bir önceki dönemden farklı olarak çocuklar belli bir işleme yöneldiğinde benmerkezci oyun şemalarını kullanmak yerine zihinsel becerilerini bulunduğu ortama uyum çerçevesi içerisinde kullanabilir.

Psikolog Selin ALPANDA

Kalsiyum ve D Vitamini
Uzm.Dr Zermine Büyükkeçeçi'nin { Yazısı İçin Tıklayınız }
Ebru Karaduman çocuklarda cimnastiki anlatıyor...
Seren Tüfekçioğlu ile Doğum Fotoğrafçılığı Üzerine...
Barbaros Çeliköz'le "Çocuklarda Yüzme'nin Faydaları"
Yankı Yazgan'a "Çocuklarda Dikkat Eksikliği"ni sorduk...
E-Mail grubumuza üye olun, en son gelişme ve yeniliklerden en önce siz haberdar olun, Aşağıdaki kutuya
E-Mailinizi eklemeniz yeterli!

{ Üye Ol }




   Biz Kimiz ?   |   Siteyi Ana Sayfanız Yapın   |   Sitemizi Tavsiye Et         Basında Biz   |   Reklam Verme Koşulları   |   İletişim